Konu Başlıkları

Hayatımızda karşılaşabileceğimiz çok fazla risk bulunmaktadır. Bu risklerin önceden oluşabilme ihtimaline karşı tedbir almak, insanların maddi zararlardan kurtulmasını sağlar. Sigorta şirketleri, insanların zarar görebilecekleri riskleri temel alarak kurulmuştur. Birbirinde farklı, çok fazla sigorta çeşidi bulunmaktadır. Bu sigorta çeşitleri, bugüne kadar karşılaşılan ve karşılaşılma ihtimali olan risklerin belirlenmesi ile ortaya çıkmıştır. Sigorta sistemi ise bizleri bu risklere karşı koruyan, bu riskler gerçekleştiğinde maddi olarak yardımcı olan ve bu risklerden en az zararla kurtulmamızı sağlayan bir sistemdir.

Sigorta sistemi nasıl doğmuştur, işleyişi nasıldır?

Sigorta sistemin nasıl işlediğini açıklamadan önce sigortanın ne olduğu konusuna biraz değinelim. Sigorta, uzun yıllardan beri var olan, sigorta ettiren ve sigorta şirketi arasında imzalanan ve sigortalıyı, çeşitli risklere karşı korumaya alan bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin karşılığında bir miktar para ödersiniz ve ödediğiniz bu para karşılığında, yaşadığınız riskin tazmini, sigorta şirketi tarafından sağlanır. Bunu bir örnek vererek açıklarsak, evinizi depreme karşı korumak için sigorta yaptırdığınızı varsayalım. Bu sigorta için de yıllık 50 lira ödediğinizi farz edelim. Bu 50 TL karşılığında size ödenecek risk tazminatı ise 200.000 lira olsun. Eviniz, bir yıl içinde depremden zarar görürse, yaptırmış olduğunuz bu 50 liralık deprem sigortası karşılığında 200.000 liraya kadar sigorta şirketinden ödeme alırsınız. Burada da açıkça görüldüğü gibi hayatımızı büyük ölçüde maddi olarak etkileyebilen riskleri, küçük bir miktar ödeyerek, sigorta ile karşılayabiliriz.

Sigorta sistemi ise kişilerin ödemiş oldukları bu primlerin bir havuzda birikmesi esasına dayanarak çalışmaktadır. Diyelim ki Türkiye genelinde tarım arazisini sele, depreme, yangına, böcek saldırılarına ve dolu gibi afetlere karşı koruma altına alan 1000 kişi olsun. Bu 1000 kişiden alınan sigorta primleri bir havuzda toplanır. Tarım arazisini sigortalayan kişilerden birinin tarlası, yukarıda sayılan afetlerden dolayı maddi zarar uğrarsa bu zarar, havuzda toplanan paradan tahsil edilir. Tüm sigorta türleri için ayrı bir sigorta havuzu bulunmaktadır ve kişilerin ödedikleri primler bu havuzlarda birikir. Riskin gerçekleşmesi durumunda ise biriken bu paradan, risk tutarı karşılanır. Sigorta sisteminin işleyişine bakarak aslında bir yardımlaşma organizasyonudur diyebiliriz.

Sigorta sistemine katılan kişi sayısı ne kadar fazla olursa, karşılaşılan riskten doğan zarar da o ölçüde azalacaktır. Çünkü kişi sayısının fazla olması, karşılaşılan riskin daha fazla kişi ile paylaşılması anlamına gelir. Kısacası sigorta sistemine dahil olan herkes birbirinin zararını ödediği için hiç kimse, büyük primler ödemek zorunda kalmaz.

Sigorta sistemi kimlerden oluşur?

Sigorta sistemi temelde 3 unsura dayanmaktadır. Bu unsurlar sigorta ettiren, sigortalı ve sigorta şirketidir. Sigortalı, sigortaya konu olan riskin gerçekleşmesi durumunda, zararın tazmin edilmesini istemekle yükümlü olan yasal kişidir. Başka bir ifade ile sigortadan zararı karşılığında tazminat almak hakkına sahip olan kişiye sigortalı adı verilir. Sigortalılar genelde sigorta ettiren kişi ile aynı olmaktadır ancak bazı durumlarda bu kişiler farklılık gösterebilir.

Sigorta ettiren, söz konusu riskleri içeren sigortayı yaptıran ve sigortanın bedelini ödeyen kişiye verilen isimdir. Riskin gerçekleşmesi durumunda sigortalının tazminat alabilmesi için gereken tutar, sigorta ettiren tarafından ödenir ancak alınacak tazminat, sigortalı olan kişiye verilecektir. Örneğin; cüzdan çalınmasına karşı sigorta yaptıran iki kişiyi ele alalım. Eşi, karısı adına cüzdan çalınması durumunda zararın tazmini için sigorta yaptırmış olsun. Bu durumda eş sigorta ettiren yani sigortanın parasını ödeyen kişi olacaktır. Karısı ise sigortalı, yani cüzdanı çalındığında zararı karşılanacak olan, maddi tazminatı alacak olan kişidir.

Sigorta şirketi ise yapılan sigorta için teminat veren, kanuna ve mevzuata göre sigortacılık faaliyetinde bulunmaya yetkili olan kurumlardır. Sigorta şirketleri, yetkili kurumları aracılığı ile sigorta satışı yapmaktadır ve risk olması durumunda yine sigorta acenteleri aracılığıyla ödeme gerçekleştirmektedir. Ülkemizdeki pek çok sigorta şirketi hem sigorta acenteleri üzerinden hem de internet üzerinden sigorta hizmeti vermektedir.

Sigorta sisteminin yasal sınırları nasıl belirlenir?

Türkiye’deki sigortacılık sektörü hangi kuruma bağlıdır ve bu sektörün kuralları nasıl belirlenir diye düşünebilirsiniz. Bu sektör, Hazine Müsteşarlığına bağlı olarak görev yapan Sigortacılık Genel Müdürlüğü çatısı altında işemektedir. Yani ülkemizdeki sigorta şirketlerinin tamamı, Sigortacılık Genel Müdürlüğüne bağlıdır. Sigorta sözleşmesinin kuralları ve yasal sınırları ise Türk Ticaret Kanunu’na göre belirlenmiştir. Bu kanuna göre sigorta sözleşmesi, söz konusu olan riskin meydan gelmesi halinde, ortaya çıkan zararın sigorta şirketi tarafından ödeneceğini açıkça beyan etmektedir.

Sigorta sözleşmesinde kanuna bağlı olarak hangi konularda sigorta yapılamayacağı da belirlenmiştir. Buna göre; kanun hükümlerine aykırı olacak konular, kişilik haklarını çiğneyecek olan konular, kamu düzenini yıpratacak olan unsurlar ve ahlak kuralları gibi durumlar için sigorta yapılamaz.

Sigorta sistemi oluşumu için gerekli olan primler nasıl belirlenir?

Sigorta sisteminin oluşması için sigortanın oluşması ve bu sigortaya prim ödenmesi gerekir. Bu primler ise sigorta şirketleri tarafından belirlenir. Bu nedenle bir risk için farklı sigorta şirketlerinden farklı fiyat teklifleri almanız normaldir. Sigorta şirketleri primleri belirlerken, söz konusu olan riskin 1 yıl boyunca ne kadar miktarda gerçekleşeceğini detaylı şekilde araştırır. Ortaya çıkan zararlar için hangi miktarda ödeme yapılacağına karar verilir. Bu tazminat için sigorta yaptıran kişiden ne kadar prim alınacağı belirlenir ve bu tutar sigorta ettiren kişiye bildirilir. Kısacası, sigorta şirketleri ortaya çıkan zararın tazmini için gerekli olan istatistiksel araştırmaları yapar ve prim miktarını bu araştırmalar doğrultusunda belirler.

Sigorta sistemine dahil olan sigorta türleri hangileridir?

Sigorta türleri, sigorta çeşitleri

Ülkemizde, gündemde olan 3 farklı sigorta türü bulunmaktadır. Bunlar zorunlu trafik sigortası, kasko ve özel sağlık sigortasıdır. Aslında sigorta sistemi, şu anda bankalar ve acenteler tarafından sunulan yüzlerce sigorta kaleminden oluşmaktadır. Ancak ülkemizde en sık kullanılan ve ihtiyaç duyulan sigortalar, bu üç çeşittir.

Zorunlu trafik sigortası;

Adından da anlaşılacağı gibi zorunlu trafik sigortası, motorlu olan ve trafiğe çıkan her aracın yaptırmak zorunda olduğu bir sigorta türüdür. Zorunlu trafik sigortasının primleri aracın cinsine, değerine, daha önce kaza yapıp yapmadığına göre değişmektedir. Zorunlu trafik sigortasının kuralları, Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmiştir. Bu sigorta ile trafik kazasının gerçekleşmesi durumunda, karşı tarafa verilen hasarın ödenmesi sağlanır. Bu sigortayı yaptıran kişiler kaza yaptıklarında, üçüncü kişilere vermiş oldukları zararlar tazmin edilir. Ayrıca sizin aracınıza üçüncü bir kişinin zarar vermesi durumunda da zararın tazminatı, zorunlu trafik sigortası tarafından karşılanacaktır.

Kasko;

Kasko, trafik sigortasından farklı olarak aracınıza gelen tüm zararların tazmin edilmesini sağlar. Yani yalnızca trafik kazası olması durumunda karşı aracın zararını tazmin etmez. Bununla birlikte sizin aracında meydana gelen hasarı da karşılar. Ayrıca aracınızı yanma, çarpma, kaçırılma gibi durumlar için de sigortalamış olursunuz. Kasko ile kendi aracınızı güvence altına alırsınız. Aracınızda meydana gelebilecek en ufak bir hasarın bile karşılanmasını sağlayabilirsiniz. Ayrıca kasko şirketleri tarafından sunulan ek hizmetlerden de faydalanabilirsiniz. Kasko teminatları, sigorta şirketlerine ve ödeyeceğiniz prime göre değişmektedir. Bu teminatları belirlerken yaşadığınız şehri, bölgeyi ve karşılaşabileceğiniz tüm riskleri göz önünde bulundurmalısınız.

Özel sağlık sigortası;

Özel sağlık sigortaları kişiye özel olarak hazırlanan sigortalardır. Sigortalı olan kişilerin hastalık ya da kaza soncunda sağlık giderlerinin karşılanması için yapılmaktadır. Bu sigortayı yaptırmış olduğunuz şirketin anlaşmalı olduğu hastanelerde ayakta tedavi, yatarak tedavi, muayene, tahliller ve eczane giderleri gibi pek çok masraf karşılanmaktadır. Özel sağlık sigortalarının bir diğer avantajı ise aile bireylerinin bu sigortaya dahil edilebilmesi ve onların sağlık giderlerinin de bu sigorta tarafından karşılanmasıdır. Bu sigorta ile pek çok sağlık hizmetinden hatta doğum masraflarından bile kurtulma imkânınız bulunur.

Sigorta sistemi, işleyiş kuralları olarak Sigorta Genel Müdürlüğüne bağlı olan, sigortalıların ya da sigorta ettirenlerin ödemiş oldukları primlerden oluşan havuzla çalışan ve sigortaya konu olan riskin gerçekleşmesi halinde sigortalıya zararın tazminini sağlayan bir yardımlaşma sistemidir. Bu sistem sayesinde karşılaşabileceğiniz çok sayıda riskten, en az zararla kurtulma imkanına sahip olabilirsiniz. Sigorta sistemine dahil olmak için sigorta acentelerinden destek alabilirsiniz.