Konu Başlıkları

Blockchain; son yıllarda popüler olan kavramların başında gelmektedir. Türkçe ismi blok zinciri olarak bilinmektedir. Blockchain; şifrelenmiş şekilde veri dağıtımını sağlayan dağınık bir yapıya sahip olan veritabanı sistemine verilen bir isimdir. Blockchain teknolojisi; günümüzdeki diğer sistemlerden çok farklı değildir. Blockchain neden tercih ediliyor diye merak edenler için Blockchain sayesinde birçok insanın bilgi kayıtlarına girdi yazmasının mümkün olduğunu bildirmek gerekir. Bunun yanı sıra, Blockchain kullanıcıları, bu bilgi kayıtlarının hangi yönde değiştirildiğini veya güncellendiğini görme şansına erişirler. Blockchain teknolojisi konusunda Wikipedia’yı örnek göstermek mümkündür. Burada yazılanların hiçbirisi, tek bir kişiye ait değildir. Bir başka deyişle, buradaki bilgi, hiçbir zaman, tek bir kişinin tekelinde olmamaktadır. Blockchain teknolojisini eşsiz kılan birçok özellik bulunmaktadır. Hem Blockchain hem de Wikipedia; dağıtılmış ağlar üzerinden çalışmaktadır. Ancak, Wikipedia; World Wide Web protokolü üzerine kurulmuştur. İstemci sunucu mimarisi kullanmaktadır. Blockchain kullanımında ağ üzerinde yer alan her bir düğümün aynı sonuca ulaştırması söz konusu olmaktadır. Blockchain’de ağ üzerinde yer alan her bir düğüm; kayıtlı bilgiyi birbirinden bağımsız olarak düzenlemektedir. Buna göre, en popüler kayıt, resmi kayıt olarak ele alınmaktadır. İşlemlerin yayınlanması sonucunda her düğüm kendi güncellenmiş versiyonunu yaratmaktadır.

Blockchain’in Tercih Edilme Sebepleri

Blockchain ortaya çıktığı günden bu yana hakkında birçok detaylı inceleme yapılmıştır. Blockchain hakkında yapılan araştırmalara milyonlarca dolar harcanmıştır. Bu teknolojinin hangi alanlarda kullanılabileceği konusunda en detaylı araştırmalar yapılmıştır. Bu teknoloji sayesinde her şeyden önce dijital dünyada kimliklendirme ve yetkilendirme gibi konular hakkında yepyeni araçların sunulması mümkün olmaktadır. Bu sayede, merkezi yöneticilere duyulan ihtiyaç ortadan kalkmaktadır. Merkezi yöneticilerin ortadan kalkması ve yeni araçlar sayesinde yeni dijital ilişkilerin kurulması söz konusu olmaktadır. Blockchain teknolojisine devrim gözüyle bakılmasının sebebi, yeni dijital ilişkileri yaratması ve güvence altına almasıdır. Bir başka deyişle, bu teknoloji, internet işlemlerinin belkemiği olarak gözükmektedir. Ancak, bu konuda bir ayrım yapmak gerekir. İnternetteki her yeni işlemin ana unsuru olarak gösterilse de birtakım Blockchainler, kripto paralar ve özel şifrelenmiş anahtarlar; her koşulda kullanım için uygun değildir. Bu noktada, bilhassa Blockchain, ana kopya ve istemci sunucusu veritabanı arasında seçim yaparken insanlara yol göstermesi anlamında akış şemaları oluşturulmaktadır. Günümüzde, akış şemalarının oluşturulması için bizzat organize olan gruplar mevcuttur.

Verinin Denetlenebilme Özelliği

Blockchain’in bu kadar çok tercih edilmesinin sebepleri arasında ilk sırada verinin denetlenebilir bir geçmişe sahip olması gelmektedir. Geçmişte, kayıt tutmak için kağıda yazma yöntemi uygulanmaktaydı. Kağıda yazmak; oldukça etkili ve taklit edilemez bir yöntem olsa bile her kağıdın bir kullanım süresi bulunmaktadır. Bu noktada, verilerin düzenli bir akış içerisinde olduğu ve işlemlerin sürekli olarak gerçekleştiği bir ortamda el ile veri kaydı yapmak, pek mantıklı bir hareket olmayabilir. Taraflar arasında dijital ilişkilerin kurulması noktasında veri ve verinin geçmişinin önemi fazlaysa tarafların sisteme yeni veriler yazmasına ve müşterilerin oluşturulan kayıtları kontrol etmesine olanak sağlayan Blockchain teknolojisinin önemi ortaya çıkacaktır.

Verilerin Merkezi Sistem Tarafından Kontrol Edilmesi

Veri akışının olduğu bir ortamda kimliklendirme ve yetkilendirme yönetiminin üçüncü kişilerin elinde olması için gerekli ortamlar bulunmaktadır. Bu yönetimin bazı şartlarda üçüncü kişiler tarafından yapılması daha mantıklıdır. Ancak, önem verilen tek noktanın verinin gizliliği olduğu durumlarda ağa bağlanmaya gerek kalmadan veriyi güvence altına almanın birtakım yolları bulunmaktadır. Bu noktada, mevcut bilgi işlem yapısının özellikleri öne çıkmaktadır. Çünkü, bazı bilgi işlem yapısı, dijital kimliklerin korunması noktasında yetersiz kalmaktadır. Burada, devreye Blockchain teknolojisi girmektedir. Özel anahtar şifrelemesi , dijital ilişkiler kurmak adına kullanılan merkezi sistem ve zorluk seviyesi yüksek olan hesaplara gerek olmadan işlemler yapılmasına izin verilmektedir. Küçük çaplı işlemleri gerçekleştirmek adına kullanılan veri tabanının milyonlarca dolar harcanmasına ihtiyacı bulunuyorsa bu noktad devreye Blockchain teknolojisi  girmektedir.

Blockchain İşlem Hızı

Hem milisaniyelik hem de yüksek performanslı işlemler aranıyorsa geleneksel merkezi sistemler kullanmak; her zaman daha avantajlıdır. Blockchain veri tabanı kullanmak daha yavaştır. Çünkü, veri depolamanın ve zincirdeki her bloğu kazmanın birtakım maliyetleri bulunmaktadır. Bu noktada, geleneksel istemci sunucu veri tabanına dayanan merkezi veri sistemlerini kullanmak; günümüz şartlarında daha ucuz ve hızlı olarak dikkat çekmektedir. Blockchain teknolojisinin ileride neler yapabileceğine dair net bir fikir yürütmek mümkün olmasa dahi Blockchain kullanmanın temel amacı, dijital ilişkileri yönetmek ve koruma altına almaktır.

Blockchain Neden Gereklidir?

Blockchain; birçok özelliğinden dolayı gereklidir. Üçüncü bir kişiye veya sisteme ihtiyaç duyulmamasından mütevellit işlemlerin hem hızlı hem de düşük maliyetle yapılıyor olması, Blockchain’i farklı kılmaktadır. Bunun yanı sıra, işlemler, birçok yerden kontrol edilmektedir. Bu sayede, dışarıdan sisteme müdahale edilmesinin önüne geçilmektedir. Ayrıca, manipülasyon gibi bilhassa kripto paralar için risk barındıran bir eylemin gerçekleşmemesi sağlanmaktadır. Blockchain’in takibi oldukça kolaydır. Bir varlığın transfer edilmesinde, paranı hangi kaynaktan çıkıp, nereye ulaştığı ve bu süreçte kimlerin eline geçtiği gibi aşamaların takip edilmesi Blockchain sayesinde kolaylıkla gerçekleşmektedir. Çünkü, Blockchain’de her aşama, detaylı olarak kayıt altına alınmaktadır. Blockchain sisteminin uygulanmasında ise birtakım sorunlar yaşanmaktadır. Blockchain, farklı yazılım grupları tarafından farklı amaçlar doğrultusunda kullanıldığı için sistemin kullanılması noktasında herhangi bir standart oluşturulması mümkün değildir. Ancak, bu konuyu çözmek adına yeni bir sistemin kurulmasına çalışılmaktadır.

Blockchain Sisteminin Avantajları

Blockchain neden bu kadar tercih ediliyor diye düşünenlere bu sistemin en önemli özelliğinin dağıtılmış olması olduğunu hatırlatmak gerekir. Blokchain verileri dağıtılmış node ağındaki sayısız aygıtta tutulduğu için sistem, en başta kötü niyetli saldırılara ve teknik arızalara karşı oldukça dayanıklıdır. Sistemde arızaya açık hiçbir nokta yoktur. Tek bir node’un çevrimdışı olması, sistemin çalışmasını olumsuz anlamda etkilemez. Blockchain’de onaylanmış blokların geri döndürülmesi, hiçbir şekilde mümkün değildir. Bir başka deyişle, bir verinin Blockchain üzerine kayıt edilmesinin ardından o verinin tekrar değiştirilmesi ve çıkartılması asla mümkün olmaz. Bu özelliğinden dolayı, Blockchain, bilhassa finans sektöründe sıklıkla kullanılmaktadır. Denetim izi gerektiren sektörlerde de Blockchain’den faydalanılır. Bunun yanı sıra, Blockchain’de yapılan her değişiklik takip edilmektedir. Yapılan değişiklikler, halka açık bir kayıt defterine titizlikle kayıt edilmektedir. Bir bankada, çalışanların kendi hesaplarına para geçirmesinin önüne geçmek için Blockchain teknolojisi kullanılabilir. Blockchain’in bir diğer avantajı ise piyasadaki benzer sistemlerden farklı olmasıdır. Geleneksel ödeme sistemlerinde ticari işlemlerin gerçekleştirilmesi için iki taraftan çok daha fazlası bulunmaktadır. Ticari işlemlerde banka, kredi kartı şirketi veya ödeme sağlayıcı gibi aracılar söz konusudur. Ancak, Blockchain teknolojisi varken hiçbir aracıya gerek duyulmaz. Bunun sebebi, dağıtılmış node ağı, işlemleri, madencilik adı verilen bir süreç sayesinde doğrulamaktadır. Bu özelliğinden dolayı, Blockchain için güvene dayalı olmayan sistem yakıştırması yapılmaktadır. Blockchain sistemi sayesinde tek bir organizasyona sınırsız güven duyma zorunluluğu ortadan kalkar. Bunun yanı sıra, işlemler esnasında aracıların kullanılmaması sayesinde hem işlem hızı artar hem de masraflar azalır.